Afetlere karşı feminist bir gelecek için İstanbul’da buluştuk
Kadınların örgütlenmesi, bilgisi ve dayanışması afetlere karşı nasıl bir gelecek kurabilir?

5–7 Kasım 2026’da İstanbul’da düzenlenen Reimagining Resilience: Afet Riskinin Azaltılması için Kolektif Gelecekler konferansında dünyanın farklı yerlerinden feministler, yerel kadın örgütleri ve uluslararası kuruluşlarla bu sorunun peşinden gittik.

On kuruluşun ortaklaşa düzenlediği buluşma, afet riskinin azaltılması odağında yapılan ilk feminist konferans oldu. Kadınların uzun yıllardır sürdürdüğü mücadeleleri ortak bir feminist gündemde buluşturan bu adımın parçası olmak bizim için heyecan vericiydi. Yerelde deneyimlediğimiz ve söz ürettiğimiz meselelerin farklı coğrafyalardaki karşılıklarını duymak, birlikte değiştirebileceklerimize dair umudumuzu büyüttü.
Feminist afet yaklaşımı ve kadınların örgütlenmesi
ÇemberDE olarak feminist afet yaklaşımını; kadınların bilgisini ve liderliğini tanıyan, ihtiyaçları birlikte belirleyen, kaynakları ve karar gücünü adil paylaşmayı hedefleyen bir yöntem olarak geliştiriyoruz. Afet riskinin azaltılmasını barınma, bakım, kamu hizmetleri ve toplumsal cinsiyet eşitliğiyle birlikte ele alıyoruz.
2023 depremlerinin ardından Adıyaman’da geliştirdiğimiz feminist dayanışma deneyimini ve Afetlerde Feminist Dayanışma ve Destek Kılavuzu ile ortaya koyduğumuz yaklaşımı bu buluşmaya taşıdık.

Katkı sunduğumuz Learning Lab 4’te, kadınların örgütlenmesini afet öncesinde, sırasında ve sonrasında toplulukları ayakta tutan bir altyapı olarak ele aldık. Konuşmamızın merkezinde Adıyaman’da bir dikiş çalışması etrafında bir araya gelen kadınlar vardı. Birlikte üretmek ve birbirini dinlemekle başlayan süreç; bakım yükünü ve eşitsizlikleri konuşmaya, birlikte karar almaya ve yerel yönetimlerden talepte bulunmaya uzanmıştı.
Masa çalışmasında sorduk: Bu kadınlar depremden önce güçlü biçimde örgütlenmiş, kaynaklara ve yerel kararlarda söz hakkına sahip olsaydı neler değişebilirdi? Tartışmayı barınmadan bakım hizmetlerine, kent planlamasından kaynakların dağılımına kadar genişlettik.
İstanbul’dan COP31’e iklim adaleti ve feminist politika
Konferans boyunca kadın örgütlerinin sürekliliğini destekleyen doğrudan ve esnek finansman, kamusal bakım hizmetleri ve karar süreçlerine anlamlı katılım öne çıktı. Kadınların krizlerde üstlendiği emeğin karşılığının kaynaklarda ve karar yetkisinde görünür olması gerektiğini birlikte vurguladık.
Bu tartışmalara, feministler, araştırmacılar, kadın hakları ve ekoloji savunucularıyla birlikte hazırladığımız İklim Adaleti için Mor Yeşil Kamucu Dönüşüm Çağrısını da taşıdık. “Krizlerin yükünü taşımak için değil, hayatı dönüştürmek için bir aradayız” diyerek iklim adaletini toplumsal cinsiyet eşitliği ve kamusal sorumlulukla birlikte ele alan çağrımızı uluslararası dayanışmaya açtık.
Buluşmanın gündemi COP31’e de uzandı. Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı, iklim politikalarının bakım ve şiddetle bağlantıları, kadınların karar süreçlerine katılımı ve kayıp ve zarar finansmanına adil erişim tartışıldı. Konferansta geliştirilen taleplerin COP31’deki ortak savunuculuğa ve 12 Kasım için duyurulan basın toplantısına taşınması planlandı.
Yerel deneyimden uluslararası ortak savunuculuğa

Bu buluşma, ÇemberDE’nin Adıyaman’da geliştirdiği feminist afet yaklaşımını uluslararası bir ortak çalışma gündemiyle buluşt
urdu. Önümüzdeki adım, bu deneyimden çıkan talepleri afet ve iklim politikalarının tartışıldığı alanlara taşımak: Kadınların örgütlenmesine afetlerden önce kaynak ayrılması, bakımın kamusal sorumluluk olarak ele alınması ve kadınların yeniden inşa kararlarında söz sahibi olması.
Kadınların afet alanındaki liderliğini destekleyen WIN DRR ağına ve UNDRR süreçlerindeki Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Paydaş Grubu’na bu vesileyle katıldık. Konferansta açılan işbirliklerini COP31’e uzanan feminist savunuculuk ve yeni afet sözleşmesi tartışmalarıyla ilişkilendirerek yerelden gelen bilginin politika ve kaynak kararlarını etkilemesine katkı sunmak istiyoruz.
İstanbul’dan ortak hareket etme heyecanıyla ayrıldık. Bu heyecanı, kadınların her yeni krizi omuzlamak zorunda kalmadığı; yaşamı, kaynakları ve kararları birlikte şekillendirebildiği bir gelecek için çalışmaya taşıyoruz.





Yorumlar